Zo registreert de tachograaf je ritten en rust
Rijd je beroepsmatig met een vrachtwagen, bus of bestelauto, dan kan de tachograaf bepalen welke gegevens je moet registreren en tonen. Zo werkt het apparaat, zo houd je je registraties bij en dit kun je bij een controle verwachten.
Een tachograaf registreert gegevens over het voertuig en de activiteiten van de bestuurder. Die registratie helpt toezichthouders controleren of de regels voor rij- en rusttijden worden nageleefd. Wat je precies moet doen, hangt onder meer af van het type tachograaf en of het voertuig tachograafplichtig is. Ook lichte bedrijfsauto’s kunnen onder voorwaarden onder de regels vallen; de ILT vermeldt dat dit voor sommige bestelauto’s geldt vanaf 1 juli 2026. Hieronder lees je hoe de registratie werkt en waarop je let voor vertrek en bij een controle.
Wanneer moet je een tachograaf gebruiken?
De tachograafplicht geldt niet voor ieder voertuig of iedere rit. De regels hangen af van het voertuig en het soort vervoer. De ILT biedt een regelhulp om na te gaan of een tachograaf voor jouw situatie verplicht is. Dat is extra relevant voor lichte bedrijfsauto’s: vanaf 1 juli 2026 moeten sommige daarvan ermee zijn uitgerust. Controleer de voorwaarden voordat je ervan uitgaat dat je bestelauto is vrijgesteld.
De tachograaf registreert niet alleen rijtijd. Een digitale versie legt ook gegevens vast zoals snelheid, afgelegde afstand, tijd, bestuurdersidentiteit en activiteiten. De Europese tachograafverordening beschrijft welke gegevens tachografen en bestuurderskaarten registreren. De concrete regels voor rij- en rusttijden staan in aparte regelgeving.
Voor meer onderwerpen over de regels, documenten en kosten van beroepsvervoer kun je ook terecht bij wegtransportregels op een rij.
Wat is het verschil tussen een analoge, digitale en slimme tachograaf?
Een analoge tachograaf schrijft gegevens op een registratieblad, vaak een tachograafschijf genoemd. De bestuurder moet het blad correct invullen en gebruiken. Een digitale tachograaf registreert gegevens elektronisch in de voertuigunit en op de bestuurderskaart. De kaart is persoonlijk en moet tijdens het rijden in de juiste lezer zitten.
Een slimme tachograaf is een digitale variant met aanvullende functies, waaronder automatische registratie van bepaalde locatiegegevens. Welke uitvoering verplicht is, hangt af van de voertuig- en vervoerssituatie en de geldende invoeringsregels. De ILT licht toe welke tachografen en tachograafkaarten worden gebruikt en hoe inspecteurs gegevens kunnen bekijken.
Hoe registreer je rijden, ander werk en rust?
De tachograaf maakt onderscheid tussen verschillende activiteiten. Naast rijden registreer je onder meer ander werk, beschikbaarheid en pauzes of rust. De bestuurder moet de bediening gebruiken om die activiteiten juist vast te leggen. Ga er niet van uit dat alles vanzelf wordt geregistreerd: wanneer je niet in het voertuig bent, kan handmatige invoer nodig zijn om de activiteit juist weer te geven.
Een praktische routine helpt fouten voorkomen:
- Controleer vóór vertrek of je de juiste bestuurderskaart gebruikt en of het apparaat normaal werkt.
- Kies de juiste activiteit wanneer je niet rijdt, bijvoorbeeld bij ander werk of rust.
- Voer ontbrekende activiteiten handmatig in als de tachograaf die niet automatisch heeft vastgelegd.
- Controleer bij het einde van je werkperiode of de registratie aansluit op wat je daadwerkelijk hebt gedaan.
Bij een analoge tachograaf vul je de gegevens op het registratieblad in en zorg je dat het juiste blad wordt gebruikt. Bij een digitale tachograaf kan het nodig zijn activiteiten handmatig op de bestuurderskaart in te voeren. Raadpleeg bij een foutmelding of defect de toepasselijke instructies en meld het probleem volgens de procedure van je onderneming.
Wat controleert de inspecteur?
De ILT controleert of bestuurders en ondernemingen de regels voor rij- en rusttijden naleven. Bij een controle kan de inspecteur gegevens uitlezen van de bestuurderskaart en de tachograaf. De ILT beschrijft dat chauffeurs gegevens van de afgelopen 56 dagen bij zich moeten hebben. Reed je in die periode ook met een voertuig met een analoge tachograaf, dan kunnen de bijbehorende registratiebladen relevant zijn.
Een controle kan ook informatie opleveren over bijvoorbeeld een ongeldige kaart, een stroomonderbreking of een mogelijke ingreep in de beveiliging. Volgens de ILT worden uitgelezen gegevens bij een controle van de bestuurderskaart gekopieerd naar de apparatuur van de inspecteur; ze blijven op de kaart staan.
Wat controleer je zelf voor en na een rit?
Controleer vóór vertrek of de tachograaf geen foutmelding geeft, of je kaart correct is geplaatst en of de registratie bij de juiste bestuurder hoort. Let erop dat activiteiten uit eerdere werkzaamheden of rustperioden correct zijn ingevoerd. Bewaar registratiebladen en afdrukken zorgvuldig en zorg dat je de gevraagde gegevens kunt tonen.
Na de rit controleer je of de geregistreerde activiteiten overeenkomen met je werkdag. Meld een storing, beschadiging of ontbrekende registratie tijdig en volg de voorgeschreven procedure. Zo voorkom je dat een onduidelijk gat in de registratie pas bij een wegcontrole aan het licht komt. De ILT-uitleg over tachograafcontroles beschrijft hoe gegevens tijdens een controle worden uitgelezen.
Veelgestelde vragen
Wat registreert een digitale tachograaf?
Een digitale tachograaf registreert onder meer de afgelegde afstand, snelheid, tijd, identiteit van de bestuurder en diens activiteiten. Ook kunnen gegevens over locatie, controles, kalibratie, reparaties, storingen en gebeurtenissen worden vastgelegd. De precieze registratie hangt af van het type apparaat. De gegevens staan in de voertuigunit en, voor bestuurdersactiviteiten, op de bestuurderskaart.
Wat moet ik doen als mijn bestuurderskaart defect, verloren of gestolen is?
Je moet de situatie volgens de regels vastleggen en de ontbrekende activiteiten handmatig registreren. De Europese regels schrijven onder meer voor dat je aan het begin en einde van de rit afdrukken maakt en daarop je identiteit en niet-geregistreerde activiteiten noteert en ondertekent. Volg de actuele instructies van de ILT en je werkgever of onderneming; ga niet rijden alsof de kaart normaal werkt.
Hoeveel dagen aan tachograafgegevens moet ik bij me hebben?
De ILT vermeldt dat een chauffeur bij een controle gegevens van de afgelopen 56 dagen moet kunnen tonen. Dat kan gaan om gegevens op de bestuurderskaart, afdrukken en, als je ook met een analoge tachograaf reed, registratiebladen. Controleer voor vertrek of je relevante gegevens compleet zijn, vooral als je tussen voertuigen of tachograafsystemen hebt gewisseld.
Is een tachograaf verplicht in elke bestelauto?
Nee, de verplichting geldt niet automatisch voor iedere vrachtwagen, bus of bestelauto. De toepasselijkheid hangt af van de situatie en de regels voor het voertuig en het vervoer. De ILT meldt dat vanaf 1 juli 2026 sommige lichte bedrijfsauto’s ook een tachograaf moeten hebben. Gebruik de regelhulp van de ILT om je eigen situatie te beoordelen.
In de rubriek Wegtransport